-1- Effecten op de omgeving-Hoe zit het ecologie, geluid, zicht en recyclen etc.

Wordt rekening gehouden met archeologie, milieu of andere zaken in de bodem bij de bouw van het zonnepark?

Ja, er is vooraf door een extern bureau onderzoek gedaan naar mogelijke archeologische zaken. Dit is ook een onderdeel in de vergunningsaanvraag, net als een ecologisch onderzoek, een explosievenonderzoek en een milieu onderzoek (controle bodem op mogelijke verontreinigingen). Het explosievenonderzoek heeft 3 brisantgranaten uit WOII opgeleverd die door de Explosieven OpruimingsDienst onschadelijk zijn gemaakt.

Welke invloed heeft het zonnepark op de biodiversiteit?

Het huidige gebruik van de grond was landbouw, akkerbouwgewassen. Bij de bouw van het zonnepark wordt rekening gehouden met biodiversiteit en ecologie. Bijvoorbeeld worden de zonnepanelen met een tussenruimte geplaatst in plaats van tegen elkaar, dit om regenwater beter te verdelen over de grond. De gekozen zonnepanelen zijn deels doorzichtig (glaspanelen), dit geeft reflectie aan de onderzijde en een kleine meeropbrengst maar er wordt daarmee ook licht doorgelaten naar de grond om plantengroei te stimuleren. Daarnaast worden rondom de percelen ruime randen ingevuld met struiken en bomen (6m) en een extra brede bosrand (25m) nabij de Heerdstraat. Onder/tussen de panelen zal een kruiden/bloemrijk veld ontstaan. Tevens zullen door meer diversiteit in beplanting en meer rust (minder bewerken van land) meer diersoorten zich thuisvoelen. Er zal uiteraard wel enig onderhoud plaatsvinden en extensief beheerd moeten worden (bijvoorbeeld schapen en of maaien en jaarlijks snoeien). Daarnaast krijgt de grond 25 jaar rust en wordt niet bewerkt, bemest of gebruik gemaakt van bestrijdingsmiddelen. Na afloop van de vergunningperiode dient het zonnepark weer afgebroken te worden en alles in oorspronkelijke staat teruggebracht (daar wordt ook geld voor gereserveerd). Waarschijnlijk is dan de natuurwaarde van de grond onder de zonnepanelen hoger dan de landbouwgrond oorspronkelijk was.

Waarom gebruik van landbouwgrond en niet ergens anders?

Er is een zogenaamde zonneladder ontwikkelt in elke provincie met daarop per trede de meer of minder gewenste keuze en plaats van zonneparken. Zie ook onze informatiebrochure of google 'zonneladder'. In eerste instantie is ook gezocht naar daken etc. op gebouwen, niet gebruikte openbare ruimte, combinatie met andere activiteiten bijvoorbeeld langs snelwegen. Helaas levert dat te weining op qua oppervlakte en blijkt het moeilijk te zijn om te realiseren door vele verschillende redenen zoals niet geschikte daken, brandgevaar door dakbedekking, geen aansluitmogelijkheid netbeheerder, geen gebruik door regelgeving omtrent ondergrondse leidingen, huurder/verhuurder belangen etc. etc. Uiteindelijk heeft de gemeente gekozen voor landbouwgronden voor de 5 vergunde zonneparken in de gemeente. Voor een deel heeft Energiepark Groensebos BV een proeftuin beschikbaar voor veldproeven met teelten "onder glas", momenteel blauwe bessen, de opbrengst hiervan gaat naar een nabijgelegen zorgboerderij. Hier worden de zonnepanelen wat hoger geplaatst om verbouwen van gewassen mogelijk te maken, dit deel is apart omheind (telen onder zonnepanelen is "agri-PV" geheten).

Maakt een zonnepark geluid?

De zonnepanelen zelf maken geen hoorbaar geluid. De zonnepanelen produceren gelijkspanning en wordt in een zogeheten omvormer omgezet in wisselspanning om aan het net te kunnen leveren. Afhankelijk van het type omvormer kan deze zo nu en dan een klikkend geluid maken: als er voldoende spanning is om aan het net te kunnen leveren schakelt een relais in. Andersom geldt hetzelfde uiteraard. Verder is afhankelijk van het type een ventilator aanwezig in de omvormer die een licht zoemend geluid maakt als deze aangaat om warmte in de omvormer af te voeren. Ook de omvormer thuis maakt dit soort geluiden. Sommige typen omvormers (bijvoorbeeld micro-omvormers, per paneel te installeren) doen dat niet. De transformator maakt een licht brommend geluid als deze werkend is, op 25 meter ca. 40-50 decibel (koelkast), 's nachts wordt er geen zonne-energie geproduceerd en het zonnepark zal dan geen geluid maken.

Hoe zit het met straling?

Straling is overal en is er in veel soorten en maten. Dit varieert van zonnestraling tot elektrische en elektromagnetische straling van alle elektrische apparaten en kabels die iedereen gebruikt. Dit geldt dus ook voor stroomkabels, zonnepanelen en omvormers. Zonnepanelen genereren een elektrische gelijkspanningstroom (verschil in kracht) en daar hangt dus een elektrisch veld omheen (geen magnetisch veld). Velden opgewekt door zonnepanelen zijn erg zwak door de beperkte stroom door een paneel. De omvormers zetten de gelijkspanning om in wisselspanning (bewegende krachten) en alle wisselspanning generereert een elektromagnetisch veld. Hetzelfde gebeurt in huishoudelijke apparaten, van tv tot mobiele telefoon. In en om huis is de aanbevolen limiet voor elektromagnetische velden 100microTesla (wisselspanning, omvomer), voor elektrische velden geldt 5 kiloVolt per meter (zonnepanelen). Hetzelfde geldt voor de transformator die de wisselspanning omzet van 1500 Volt naar 10.000 Volt voor levering aan Enexis. Het magnetisch veld hiervan is, om het voor u in perspectief te zetten, vele malen minder dan een magnetron. Bij een magnetron of inductieplaat dient energie/warmte vrij te komen. Dit is bij een transformator juist niet de bedoeling, alle energie dient binnen de transformator te blijven. Verder hebben de aanwezigheid van hoogspanningskabels en weersomstandigheden zoals onweer geen invloed hierop. Onderdelen dienen gecertificeerd te zijn en voldoen daarmee aan de normen. Voor zover bekend ontbreekt wetenschappelijk bewijs naar schadelijkheid van straling door zonnepanelen al is het altijd goed correcte plaatsing te overwegen.

Hoe zit het met recyclen van zonnepanelen?

De meeste zonnepanelen producenten zijn lid van PV-cycle, de Europese non profit organisatie voor recyclen van zonnepanelen. Naar schatting 96% wordt gerecycled door demontage van de onderdelen en splitsen in silicium, glas, aluminium en koper. Voor meer info klik dan hier voor de link naar een info pagina over recycling. Verder zijn er Europese richtlijnen en is er een taskforce vanuit de overheid in oprichting/opgericht om meer sturing te geven aan circulariteit van zonnepanelen en zonneparken. Zonnepanelen gaan tegenwoordig meer dan 25 jaar mee en veel panelen worden pas over vele jaren gerecycled. Overigens bestaan zonnepanelen voor 90% uit glas en alumunium, glas zelf is gemaakt uit zeer zuiver zand. Om kans op diefstal te verlagen is de bekabeling grotendeels van aluminium in plaats van koper, aluminium is goed recyclebaar.

Kun je het zonnepark zien liggen?

Nee, in principe vrijwel niet. Rondom het park komen randen met struiken en bomen te staan die het zicht op de zonnepanelen wegneemt vanaf de buitenzijde, al zal dat het eerste 1-2 jaar gezien de aangroei nog wat beperkt zijn. Aanplant heeft plaatsgevonden in najaar 2024. Dit is ook in detail opgenomen in de vergunning. Uiteraard geldt dit niet voor de ingangen naar de zonneweides. Aangezien Energiepark Groensebos B.V. op percelen liggen aan met ingangen aan 2 lokale wegen zullen er enkele ingangen zichtbaar zijn. Dit is niet alleen voor onderhoud, maar ook voor brandweer, netbeheerder Enexis, etc. Er komt één gebouw waar de aansluiting op het net zal zitten met bijbehorende meters en beveiligingen, dit staat aan de rand/hoek van het zonnepark in verband met toegang door Enexis. Er wordt daarbij ook een hekwerk (met camerabewaking) geplaatst ter voorkoming van diefstal en vernielingen (ook verzekeringsvereiste) en om een zo laag mogelijk veiligheidsrisico te creeëren voor mensen/kinderen en grote dieren omdat er o.a. veel (grotendeels aluminium en ondergronds) elektrakabels liggen.

Hoe zit het met weerkaatsing van licht?

Zonnepanelen zijn gemaakt om een zoveel mogelijk licht te absorberen en om te zetten naar elektrische energie. Daarom is een zo laag mogelijke weerkaatsing is zeer belangrijk. Op de zonnepanelen zijn speciale coatings aangebracht welke de weerkaatsing van licht tegen gaan. Diffuus licht (geen bundel) wordt wel weerkaatst. Dit “extra” licht is verwaarloosbaar omdat er overdag al veel licht is én omdat woningen ver genoeg van de panelen af liggen. Het omheinen van de zonneweide speelt hier ook nog een rol. Het effect op licht is ook afhankelijk van de positionering en oriëntatie van de panelen. Een zuid opstelling heeft een ander effect dan een oost-west opstelling, en ook de hellingshoek (tussen de 10 en 30 graden) geeft een verschil.

Draagt het Energiepark bij aan verbeteren van de omgeving?

Vanuit Energiepark Groensebos BV wordt jaarlijks een bijdrage in een Omgevingsfonds gestort om omwonenden de mogelijkheid te geven maatschappelijke projecten uit te voeren als compensatie. Het omgevingsfonds wordt niet beheerd of gecontroleerd door Energiepark Groensebos BV, maar loopt via de gemeente Echt-Susteren. Dit naast de brede randen rondom de percelen met struikgewas en de extra brede bosrand aan de Heerdstraat. Extensief beheer van de percelen dragen ook bij aan ecologie.

Hoe zit het met afbreken van het park na afloop van de gebruiksperiode?

Er in de vergunning als voorwaarde vastgelegd dat het park na afloop (25-35 jaar levensduur) teruggebracht dient te worden in originele staat (zijnde landbouwgrond). Dit betekent dus verwijderen van alle installaties en bouwwerken incl. funderingen. Voor wat betreft het dan aanwezige groen zullen aparte afspraken gemaakt moeten worden afhankelijk van een ecologisch onderzoek. Voor wat betreft de grond: voor start van de bouw zijn een serie grondmonsters genomen en doorgemeten op vele tientallen zware metalen, pesticiden en andere mogelijke verontreinigingen, deze zullen na afloop ook genomen worden, vervuiling (niet te verwachten) wordt op kosten van het energiepark verwijderd. Voor de overall kosten worden in de operationele jaarbudgetten een reservering opgebouwd zodat aan het einde voldoende geld beschikbaar is. Overigens is er een recyclingbijdrage voor zonnepanelen verplicht en is de verwachting dat de aanwezige transformatoren, staalconstructies etc. voldoende opleveren bij verkoop dat afbraak van het park redelijk kostenneutraal zal zijn.